Chirurgia ortognatyczna – co to jest i czemu służy?

Dążąc do uzyskania ładnego uśmiechu i atrakcyjnej twarzy ortodonta musi uwzględnić istnienie dwóch problemów. Pierwszy to nierówne zęby i ten problem rozwiązuje stosując leczenie aparatem ortodontycznym. Zęby jednak można przesuwać tylko w granicach utrzymujących je struktur kostnych, co jest drugim problemem. Jeżeli te struktury nie są wyrównane tak, by umożliwić dolnym i górnym zębom sprawne funkcjonowanie razem, wówczas należy do leczenia włączyć ortodoncję chirurgiczną, zwaną też chirurgią ortognatyczną, będącą gałęzią chirurgii szczękowo-twarzowej.

Czym jest chirurgia ortognatyczna?

smileChirurgia ortognatyczna, nazywana także ortodoncją chirurgiczną, zajmuje się leczeniem deformacji związanych z budową szczęki i żuchwy, które zaburzają prawidłową funkcję zębów. Wadliwe ustawienie zębów spowodowane taką deformacją utrudnia prawidłowe żucie, oddychanie, mowę oraz prawidłową symetrię twarzy i jej balans. Chirurgia ortognatyczna sprawia, że szczęki „zmieniają się”. Chirurg ortognatyczny przemieszcza odłamy szczęk w pożądane pozycje, podczas gdy ortodonta zapewnia zębom poprawne i funkcjonalne ustawienie w nowych warunkach szkieletu.

Leczenie chirurgiczne wad szczękowych jest prowadzone u pacjentów, którzy przestali już rosnąć. U nastolatków można śledzić tempo rozwoju na zdjęciach rentgenowskich i przewidzieć czas, w którym operacja będzie możliwa do wykonania. W tym okresie należy przeprowadzić wstępne leczenie ortodontyczne aparatem stałym. Jest to pierwszy etap postępowania leczniczego, w którym następuje przesuwanie zębów do właściwego położenia względem szczęk, do których przynależą.

Zdjęcia cefalometryczne, inaczej zdjęcia profilu kostnego, są wykonywane corocznie i nakładane dla porównania. Informację o etapie rozwoju stanowią również niektóre cechy kręgów szyjnych i nadgarstka widoczne na zdjęciach rtg. Gdy tylko stwierdzi się zakończenie wzrostu można rozpocząć leczenie chirurgiczne.

W etapie pochirurgicznym pacjent ponownie jest leczony ortodontycznie, aby uzupełnić niedoskonałości zgryzowe i doprowadzić zgryz do pełnego i funkcjonalnego kontaktu.

Deformacje zębowo-szkieletowe są bardzo częste. Około 8-12% ludzi posiada któryś z typów z nierównowagi między zębami a twarzą, co oznacza, że cechuje ich tzw. dysharmonia zębowo-twarzowa (Dentofacial disharmony – DDS), która dotyka zarówno zęby (dento), jak i twarz (facial). Osoby z taką dysharmonią doświadczają stresu o charakterze socjologicznym oraz pewnej dyskryminacji, zarówno z powodu dokuczania przez innych, jak i socjokulturowego postrzegania i stereotypów.

Jak wskazują badania, atrakcyjna twarz jest ważnym elementem budującym pierwsze wrażenie, natomiast osoby o nieatrakcyjnej twarzy są postrzegane jako mniej aktywne społecznie, mniej popularne i nawet mniej przyjacielskie. Społeczny stereotyp opierający się na wyglądzie twarzy dotyka szczególnie młodzież i młodych dorosłych, co może determinować wszystkie obszary ich przyszłego życia.

Termin “ortognatyczny” jest pochodzenia greckiego: orthos – prosty i gnathos – żuchwa. Chirurgia ortognatyczna to zatem postępowanie, którego celem jest przemieszczenie zębów i kości do pozycji możliwie jak najbardziej poprawnej, najbardziej estetycznej, najbardziej funkcjonalnej i oczywiście najzdrowszej. Osiąga się to poprzez kombinację działań w zakresie dwóch specjalności medyczno-dentystycznych: ortodoncja przemieszcza zęby, a chirurgia szczękowo-twarzowa przestawia kości.

Kto potrzebuje chirurgii ortognatycznej?

Chirurgii tej potrzebują wszyscy pacjenci, którzy mają niepoprawny zgryz o podłożu szkieletowym, co sprawia, że szczęki kontaktują się ze sobą w pozycji nieprawidłowej, powodując dysharmonię zębowo-twarzową.

Co sprawia chirurgia ortognatyczna?

Ta gałąź chirurgii szczękowo-twarzowej zajmuje się ustawieniem kości w odpowiedniej pozycji po wstępnym leczeniu ortodontycznym, zwanym przedchirurgicznym. Jej celem nadrzędnym jest stworzenie warunków do ustawienia prawidłowego zgryzu, umożliwienie prawidłowej funkcji mięśni żwaczy i poprawienie estetyki twarzy.

Ortodonta wyspecjalizowany w takim leczeniu wraz z chirurgiem szczękowo-twarzowym ortognatycznym są specjalistami, którzy działając przez cały czas wspólnie, w zespole, leczą wady wymagające tego typu postępowania. Są specjalistami posiadającymi przygotowanie i wiedzę na temat zębów i funkcji żucia, co zapewnia najlepsze rezultaty zarówno funkcjonalne, jak i estetyczne.

Chirurgia ortognatyczna estetyczna

W wielu przypadkach deformacjom zębowo-twarzowym towarzyszą inne dysharmonie, obejmujące inne obszary twarzy (nos, bródka, policzki, usta). Te elementy także mogą zostać zmienione w celu dalszego poprawienia estetyki twarzy, co może się odbyć podczas tego samego zabiegu, co zabieg na kościach szczęk, lub w innym terminie. Takie zabiegi wykonuje się w celu subtelnego poprawienia końcowych rezultatów leczenia.

smile

Kolejność postępowania w chirurgii ortognatycznej

1. Leczenie ortodontyczne aparatem stałym

Wyrównanie górnych i dolnych zębów, aby w trakcie zabiegu chirurgicznego można było je do siebie dopasować. Innymi słowy: zęby górne są ustawiane w idealnej pozycji w kości górnej szczęki, a dolne idealnie w kości żuchwy. Zęby górne i dolne w tym czasie do siebie nie pasują i w rzeczywistości wyglądają gorzej niż na początku leczenia, co stanowi oczywisty dyskomfort na tym etapie.

Pamiętajmy: wyrównanie zębów to dopiero początek leczenia!

Niekorzystną stroną tego etapu jest gorszy wygląd zgryzu pacjenta niż przed leczeniem. W tym czasie jest konieczny dobry kontakt z chirurgiem, który będzie wykonywał zabieg. Faza ortodontyczna wymaga skupienia wiele uwagi na stawach skroniowo- żuchwowych, aby były zdrowe i stabilne. Jest to bardzo ważne dla osiągnięcia sukcesu w czasie i po zabiegu chirurgicznym na szczękach.

2. Faza chirurgiczna

Zabieg chirurgiczny ma miejsce w szpitalu, w którym z reguły należy pozostać co najmniej 2-3 dni. Zabieg wykonywany jest przez chirurga ortognatycznego. Jest to specjalista chirurgii szczękowej, który jest wykwalifikowany w wykonywaniu zabiegów korekcyjnych kości szczęk. Zabieg może trwać 3–4 godziny. Po zabiegu pacjent przechodzi rekonwalescencję, po której wraca do czynnego życia.

Nowoczesna chirurgia ortognatyczna nie wymaga zakładania licznych drutów na zęby, jak to miało miejsce w przeszłości.

3. Ortodoncja pochirurgiczna

Zabieg chirurgiczny nie jest tak dokładny, by zapewnić prawidłowe warunki zgryzowe. Po pierwszym okresie rekonwalescencji można wdrożyć pochirurgiczne leczenie ortodontyczne, w którym często mają zastosowanie wyciągi elastyczne, zakładane przez pacjenta samodzielnie.

Rekonwalescencja

Rekonwalescencja ma różne znaczenie dla różnych pacjentów, zależnie od tego, co jest ich codziennym zajęciem. Głównym zaleceniem jest ograniczenie wysiłku fizycznego. Pacjent bywa w tym okresie zmęczony w ciągu dnia i wymagać będzie krótkich faz odpoczynku.

Spożywanie posiłków

Rodzaje spożywanych posiłków muszą zostać ograniczone. Przez pierwsze 2-3 tygodnie można spożywać jedynie pokarmy płynne. Reżim żywieniowy stopniowo jest redukowany przez 8 tygodni. Zaniechanie dyscypliny żywieniowej może spowodować komplikacje w gojeniu po zabiegu i niekompletnym zrośnięciu odłamów kostnych. Wówczas może powstać konieczność wykonania operacji ponownie.

Jeśli okaże się, że jesteś kandydatem do leczenia ortodontycznego, w którym należy zastosować zabieg chirurgiczny, wówczas będziesz skierowany na konsultację do chirurga ortognatycznego. Zostaną wykonane dodatkowe specjalistyczne badania, a twoje uzębienie będzie odwzorowane w postaci wirtualnego modelu, który będzie służył jako narzędzie komunikacji między ortodontą a chirurgiem i będzie podstawą do planowania postępowania ortodontyczno-chirurgicznego. Od samego początku będzie wymagana ścisła współpraca i częsta konsultacja między ortodontą a chirurgiem ortognatycznym. Końcowy efekt będzie zależny od obu specjalistów.

Nie pozwól na sobie eksperymentować, znajdź dobrego ortodontę w Poznaniu, Wrocławiu, Krakowie, w całym kraju